Στη σύγχρονη εποχή, οι ραγδαίες εξελίξεις στην ανταγωνιστική αγορά και οι τεχνολογικές πρόοδοι έχουν μετατρέψει τον κόσμο της εργασίας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο επαγγελματικό περιβάλλον, στο οποίο έχει καταστεί πλέον επιτακτική η ανάγκη των επιχειρήσεων να στελεχώνονται από ικανούς ανθρώπους, ανώτερα στελέχη και διευθυντικό προσωπικό που να γνωρίζουν πώς να ηγούνται σωστά, να εμπνέουν και να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τυχόν δυσκολίες που προκύπτουν καθημερινά στους χώρους εργασίας. Ειδικά σε περιόδους κρίσεων, αβεβαιότητας και ξαφνικών αλλαγών, ο κάθε οργανισμός χρειάζεται άξια άτομα, με ηγετικές ικανότητες, για να μπορεί να ανταπεξέρχεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις αλλαγές.
Πραγματικός ηγέτης θεωρείται το άτομο σε μια επιχείρηση/ οργανισμό, το οποίο αντιμετωπίζει τις καθημερινές προκλήσεις έχοντας την ικανότητα και τα προσόντα αρχικά να θέτει στόχους σε μια ομάδα και στη συνέχεια να παρακινεί και να ασκεί τη μεγαλύτερη επιρροή στους υπόλοιπους εργαζόμενους, όπως και να παρουσιάζει την ανάλογη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί, με σκοπό την επίτευξη των καθορισμένων αυτών κοινών στόχων. Ο ηγέτης διακατέχεται από δυναμισμό, επιμονή, ευελιξία και προσαρμοστικότητα, αυτοπεποίθηση, δημιουργικότητα, ηθική και δεοντολογία, καθώς και τόσο γνωστική όσο και συναισθηματική νοημοσύνη.
Επιπρόσθετα, ο πραγματικός ηγέτης προάγει την ομαδική εργασία και προσπαθεί να μεγιστοποιήσει την παραγωγικότητα της ομάδας και να βελτιώσει τα οικονομικά αποτελέσματα της επιχείρησης, πραγματοποιώντας ομαδικές παραγωγικές συσκέψεις και επισπεύδοντας τη λήψη ποιοτικών αποφάσεων. Επίσης, επιλύει τις συγκρούσεις μεταξύ των εργαζομένων και της διεύθυνσης και προσπαθεί να ελαττώνει τις αντιπαραγωγικές συμπεριφορές και τους αγώνες εξουσίας, διαμορφώνοντας θετική κουλτούρα και προωθώντας την αρμονία και την ανοιχτή επικοινωνία μέσα στην ομάδα. Ο πραγματικός ηγέτης εμπνέει και παρακινεί τους εργαζομένους να δουλεύουν υπεύθυνα και με ενθουσιασμό, αξιολογεί την απόδοσή τους με εποικοδομητικό τρόπο και αξιοποιεί σωστά τις δημιουργικές τους ιδέες.
Το ερώτημα σχετικά με το αν ο ηγέτης γεννιέται ή γίνεται έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητές ανά τον κόσμο. Στην πραγματικότητα όμως, ο ηγέτης δεν γεννιέται, αλλά γίνεται με πολλή και συνεχή προσπάθεια. Σε όλους τους ανθρώπους έχει δοθεί εκ γενετής ένα σύνολο κληρονομικών – γενετικών δεξιοτήτων, όμως εξαρτάται από τον καθένα με ποιο τρόπο θα εκμεταλλευτεί και θα μεγιστοποιήσει τις προσωπικές του έμφυτες ικανότητες κατά τη διάρκεια της ζωής του. Το ίδιο ισχύει και με την ικανότητα της ηγεσίας. Όσα έμφυτα και γενετικά στοιχεία διαθέτει κάποιος, αν δεν τα αναπτύσσει συστηματικά, πειθαρχημένα και συνεχώς δεν μπορεί να εξελιχθεί σε επιτυχημένο ηγετικό στέλεχος. Η φυσική ικανότητα ενός ανθρώπου να μπορεί να αναπτύξει ηγετικές ικανότητες όντως προσφέρει πλεονεκτήματα. Όμως, ο «ηγέτης» βρίσκεται μέσα στον καθένα! Όλοι μπορούν να αναπτύξουν ηγετικές ικανότητες και ακολούθως να έχουν την ευκαιρία να γίνουν αποτελεσματικοί ηγέτες, αρκεί να εξελίξουν τόσο τις φυσικές τους δεξιότητες όσο και αυτές που δεν είχαν εκ γενετής αλλά μπορούν να αποκτήσουν με επιμελείς και συνεπείς προσπάθειες.
Η αποτελεσματική ηγεσία αποτελεί τον κρισιμότερο παράγοντα προόδου και επιτυχίας ενός οργανισμού. Ο αληθινός ηγέτης διαδραματίζει τον σημαντικότερο ρόλο σε μια επιχείρηση, αφού η ύπαρξη ομαδικού πνεύματος, η ενίσχυση της απόδοσης του ανθρώπινου δυναμικού και η γενικότερη οργάνωση και ευημερία της επιχείρησης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό από τον ίδιο.
ΚΕΒΕ και ανάπτυξη ηγεσίας
Το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ), όντας ο κατ’ εξοχήν αναπτυξιακός οργανισμός των κυπριακών επιχειρήσεων και έχοντας αντιληφθεί την ανάγκη των εταιρειών για συνεχή πρόοδο και εξέλιξη μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας και της ενίσχυσης του δυναμικού των εργαζομένων τους, έχει εντάξει στην επιμορφωτική δραστηριότητά του προγράμματα όσον αφορά την ανάπτυξη ηγεσίας, την εκπαίδευση δηλαδή των νέων διευθυντών και την μετάβασή τους από μεμονωμένους συνεργάτες σε πραγματικούς ηγέτες επιχειρήσεων.
Το ΚΕΒΕ διοργανώνει κάθε χρόνο πέραν των 60 πολυεπιχειρησιακών προγραμμάτων κατάρτισης (Συνήθη και Ζωτικής Σημασίας) που υλοποιούνται με την έγκριση και επιχορήγηση της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού Κύπρου (ΑνΑΔ). Η επιμορφωτική δραστηριότητα του ΚΕΒΕ καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων το οποίο μεταβάλλεται συνεχώς, προσπαθώντας να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις και προσδοκίες του επιχειρηματικού κόσμου.
Το ΚΕΒΕ προτρέπει τις κυπριακές επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους επιμορφωτικά προγράμματα, διότι εάν το διευθυντικό προσωπικό και τα ανώτερα στελέχη των εταιρειών αναβαθμίσουν τις ηγετικές τους ικανότητες και εκπαιδευτούν στο να αντιμετωπίζουν με το σωστό τρόπο τυχόν δυσκολίες και αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον, οι επιχειρήσεις θα αποκτήσουν συγκριτικό πλεονέκτημα και θα μπορέσουν να επιβιώσουν σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο και ανταγωνιστικό επιχειρηματικό κόσμο.
άρθρο Ζωής Πιερίδου * Λειτουργός ΚΕΒΕ
Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, Κοινωνικής Πολιτικής & Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού
