Σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, τέθηκε στο επίκεντρο το κρίσιμο ζήτημα της εργασιακής εκμετάλλευσης και της καταναγκαστικής εργασίας, με επίκεντρο την προετοιμασία για την εφαρμογή της νέας Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1760 για τη δέουσα επιμέλεια στις επιχειρήσεις.
Στην ημερίδα συμμετείχαν εκπρόσωποι της Επιθεώρησης Εργασίας, του Υπουργείου Εξωτερικών, του ΟΑΣΕ, του ΟΗΕ και οργανισμών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, επισημαίνοντας την ανάγκη για ενίσχυση της διαφάνειας και της προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, Γιώργος Τζιλιβάκης, τόνισε ότι πολλοί άνθρωποι που αναγκάζονται να μεταναστεύσουν λόγω πολέμου, πείνας ή φυσικών καταστροφών, καταλήγουν θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης σε τομείς όπως η γεωργία και η κτηνοτροφία. Όπως ανέφερε, η Επιθεώρηση Εργασίας, σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, έχει ήδη εντάξει σχετικές δράσεις στο πρόγραμμά της, ενώ προανήγγειλε την ενίσχυση των ελέγχων μέσω τεχνολογικών εργαλείων και νέων τακτικών.
Από την πλευρά του Υπουργείου Εξωτερικών, ο επικεφαλής του Γραφείου του Εθνικού Εισηγητή για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, Ιωάννης Μπράχος, επεσήμανε ότι η καταναγκαστική εργασία αναδεικνύεται πλέον ως η κύρια μορφή εκμετάλλευσης στην Ελλάδα, τονίζοντας τη σημασία του συντονισμού των αρμόδιων φορέων για την καταπολέμηση του φαινομένου.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, επισήμανε πως η έννοια της βιωσιμότητας και της εταιρικής υπευθυνότητας δεν αποτελεί θεωρητική προσέγγιση, αλλά βασικό κριτήριο μακροπρόθεσμης επιτυχίας και ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων. «Η υπευθυνότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σημαντική θέση στη συζήτηση είχε η νέα Οδηγία CSDDD, η οποία αφορά την υποχρέωση των επιχειρήσεων να επιδεικνύουν δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων και περιβαλλοντικών δικαιωμάτων στην εφοδιαστική τους αλυσίδα. Ο νομικός σύμβουλος της ΔΕΗ, Ιωάννης Αντωνέλλος, ανέφερε πως, παρά την προσωρινή καθυστέρηση στην εφαρμογή της Οδηγίας, λόγω τροποποιήσεων, οι αξίες που την πλαισιώνουν παραμένουν επίκαιρες και ουσιώδεις για την αλλαγή της επιχειρησιακής κουλτούρας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Μανώλης Αντωνακάκης, από την PwC Legal Services, ανέδειξε τον ρόλο των εργαζομένων στη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Οδηγίας, μέσω της δυνατότητας υποβολής καταγγελιών και της συμμετοχής στη διαμόρφωση πολιτικών. Ειδική αναφορά έκανε και στον αντίκτυπο στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες, αν και δεν υπάγονται άμεσα στις διατάξεις της Οδηγίας, επηρεάζονται έμμεσα ως μέλη της ευρύτερης εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η Βασιλική Καραγιαννάκη, από τη CSR Hellas, και η Παναγιώτα Λαμπροπούλου, από το UN Global Compact Network Hellas, ανέλυσαν τις προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις, αναφορικά με τη γνώση της προέλευσης των πρώτων υλών, τις κοινωνικές επιπτώσεις της παραγωγής, αλλά και την ανάγκη για μετάβαση από τη δέσμευση στην εφαρμογή, με κριτήρια λογοδοσίας και συμμόρφωσης.
Παρουσιάστηκαν επίσης καλές ευρωπαϊκές πρακτικές από εκπροσώπους της Unseen (Ην. Βασίλειο) και του Νορβηγικού Συνασπισμού Επιχειρηματικής Υπευθυνότητας, ενώ η Δρ. Αναστασία Χαλκιά, από την Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ανέδειξε τον ρόλο της Επιτροπής στην προώθηση των δικαιωμάτων και της κοινωνικής ευθύνης.
Τέλος, η Μαρίνα Ντονοπούλου, από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, παρουσίασε το έργο Helios+, αναφερόμενη στις δράσεις ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών στην ελληνική αγορά εργασίας.
Η ημερίδα ανέδειξε τον ρόλο της δέουσας επιμέλειας ως εργαλείου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενίσχυσης της διαφάνειας και μετασχηματισμού της εταιρικής λειτουργίας προς ένα πιο βιώσιμο και δίκαιο μέλλον.
ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας